Որն է հոգեբանի օգնության դերը

Հոգեբանական օգնությունը բավականին լայն հասկացություն է: Այդպես կարող են կոչել ինչպես հոգեբանի ու հոգեթերապևտի տրամադրած մասնագիտական օգնությունը, այնպես էլ պարզ ընկերական զրույցը:

Հաճախ, դժվար իրավիճակում հայտնվելով, մարդ գիտակցաբար, իսկ երբեմն էլ անգիտակցաբար փնտրում է մեկին,  ում  առջև  կարող է «բացել իր սիրտը», ումից կարող է խորհուրդ հարցնել, և սա էլ հենց հոգեբանական օգնության որոնումն է:Հոգեբանական օգնության հիմնականում  դիմում են առողջ մարդիկ` առանց որևէ հոգեկան շեղումների: Հոգեբանին դիմելու  որոշումը հաճախ պայմանավորված է լինում որոշակի դժվար կենսապայմաններ հաղթահարելու անհրաժեշտությամբ, որոնք այցելուն ի զորու չէ ինքնուրույն կարգավորել, կամ էլ  կյանքի որակը փոխելու ձգտմամբ, երբ նրան շրջակա միջավայրի հետ հարաբերություններում որոշ պահեր չեն բավարարում: Ցավոք, մեր հասարակության մեջ դեռևս արմատացած է այն տեսակետը, որ հոգեբանին դիմում են միայն հիվանդ կամ թույլ մարդիկ, մինչդեռ ուժեղն ինքը պետք է լուծի իր խնդիրներն ու ինքնուրույն կարգավորի դժվարությունները: Սակայն մասնագիտացված հոգեբանական աջակցությունը կարող է բավականին թեթևացնել մարդու կյանքը, օգնել նրան ելք գտնել բարդ իրավիճակից:Հոգեբանական աջակցության հիմնական տեսակները հոգեբանական խորհրդատվությունն ու հոգեթերապիան են:

Հոգեբանական աջակցության այդ տեսակները միմյանցից տարբերվում են հետևյալով` հոգեբանական խորհրդատվությունն ուղղված է կոնկրետ խնդրի կարգավորմանը, որը այցելուի համար անլուծելի է թվում և հոգեբանի աջակցության կարիք ունի: Հոգեթերապիան ուղղված է մարդու անձնային բնութագրերի փոփոխմանը, բնավորության այն գծերի կամ հատկությունների փոփոխմանը, որոնք այցելուն անարդյունավետ է համարում, և որոնք խանգարում են իրեն հարմարավետ զգալ:

Հոգեբանական խորհրդատվության նպատակը այցելուին խնդրահարույց իրավիճակից հանելն է, որից ինքնուրույն նա դժվարանում է դուրս գալ: Դա կարող է տարիքային կամ անձնային ճգնաժամ լինել, միջանձնային կոնֆլիկտներ, ընտանեկան դժվարություններ կամ մասնագիտական կողմնորոշման դժվարություններ: Խորհրդատվության ընթացքում հնարավոր է պարզաբանել ստեղծված բարդ իրավիճակի պատճառը, ուսումնասիրել դրա զարգացման հավանական տարբերակները, որից հետո այցելուն հոգեբանի հետ միասնական ուժերով  կարող է  գտնել խնդրի  լուծման լավագույն տարբերակը:

Հաճախ այցելուն կարծում է, որ հոգեբանը, լսելով վերջինիս, միանգամից «ախտորոշում կդնի » և խնդրի հաղթահարման վերաբերյալ խորհուրդներ կտա: Իրականում հոգեբանը խորհուրդներ չի տալիս: Նա օգնում է քանդել  սեփական կարծրատիպերը, որոշ բաներ  խոստովանել ինքն իրեն, խնդրի լուծման պատասխանատվությունը վերցնել իր վրա և ճիշտ, օպտիմալ ձևով վերլուծել սեփական վարքը:

Խնդրի լուծման համար անհրաժեշտ է վերլուծել տվյալ խնդիրը, գտնել դրա առաջացման պատճառները, պարզել` նմանատիպ երևույթ արդեն տեղի՞ է ունեցել այցելուի հետ, թե՞ նա առաջին անգամ է բախվում նմանատիպ իրավիճակի, լուծման ի՞նչ միջոցներ է արդեն փորձել և ինչու՞ դրանք նրան չեն օգնել: Դրանից հետո այցելուն խորհրդատուի հետ անցնում է խնդրի լուծման որոնմանը: Առաջին այցելության ընթացքում քննարկվում է հոգեբանական խորհրդատվության անցկացման ձևը, այցելության տևողությունը,  հաճախականությունը, թե որքան են շարունակվելու հանդիպումները և այլն:

Հոգեբանական խորհրդատվությունը սովորաբար ենթադրում է մոտավորապես տասից տասնհինգ հանդիպում: Հանդիպումների հաճախականությունը կարող է տատանվել շաբաթական երկու օրից մինչև ամիսը մեկ անգամ:Հոգեթերապիան ավելի երկարատև հոգեբանական աշխատանք է, որի հիմքում  ընկած է այցելուի` իր կյանքը փոխելու ցանկությունը, ավելի ներդաշնակ մարդ դառնալու, շրջապատի հետ ավելի արդյունավետ փոխհարաբերվելու ցանկությունը: Հոգեթերապիայի ընթացքում մարդ սովորում է ավելի լավ ճանաչել ինքն իրեն,  չխառնվել սեփական մտքերի ու ցակությունների մեջ,  ավելի  վստահել  ինքն իրեն:

Հոգեթերապիայի իրական նպատակներն են` օգնել այցելուին ձերբազատվել հուզական սթրեսից, ընդլայնել ընտրության նրա հնարավորությունները, վարքային ռազմավարությունները և կարևորը` օգնել նրան վերականգնել խնդիրները  ինքնուրույն հաղթահարելու ընդունակությունը:

Հոգեթերապիան օգտակար է դեպրեսիա, վախեր, տագնապներ, անքնություն, նյարդային խանգարումներ ունեցող, ինչպես նաև դժբախտություն, ծանր վիշտ ապրող մարդկանց:Եթե Դուք ցանկանում եք արագ և հնարավորինս արդյունավետ հաղթահարել Ձեր խնդիրները, ապա  նկատի ունեցեք, որ դա կախված է ոչ միայն  հաջող ընտրված մասնագետից, այլև նրանից, թե որքան ինքներդ ակտիվ կմասնակցեք  այդ գործընթացին` վերցնելով պատասխանատվությունը  Ձեր ձեռքը :  

Հոգեբանական օգնությունը բավականին լայն հասկացություն է: Այդպես կարող են կոչել ինչպես հոգեբանի ու հոգեթերապևտի տրամադրած մասնագիտական օգնությունը, այնպես էլ պարզ ընկերական զրույցը: Հաճախ, դժվար իրավիճակում հայտնվելով, մարդ գիտակցաբար, իսկ երբեմն էլ անգիտակցաբար փնտրում է մեկին,  ում  առջև  կարող է «բացել իր սիրտը», ումից կարող է խորհուրդ հարցնել, և սա էլ հենց հոգեբանական օգնության որոնումն է:Հոգեբանական օգնության հիմնականում դիմում են առողջ մարդիկ`առանց որևէ հոգեկան շեղումների:

Հոգեբանին դիմելու որոշումը հաճախ պայմանավորված է լինում որոշակի դժվար կենսապայմաններ հաղթահարելու անհրաժեշտությամբ, որոնք այցելուն ի զորու չէ ինքնուրույն կարգավորել, կամ էլ կյանքի որակը փոխելու ձգտմամբ, երբ նրան շրջակա միջավայրի հետ հարաբերություններում որոշ պահեր չեն բավարարում: Ցավոք, մեր հասարակության մեջ դեռևս արմատացած է այն տեսակետը, որ հոգեբանին դիմում են միայն հիվանդ կամ թույլ մարդիկ, մինչդեռ ուժեղն ինքը պետք է լուծի իր խնդիրներն ու ինքնուրույն կարգավորի դժվարությունները:

Սակայն մասնագիտացված հոգեբանական աջակցությունը կարող է բավականին թեթևացնել մարդու կյանքը, օգնել նրան ելք գտնել բարդ իրավիճակից:

Հոգեբանական աջակցության հիմնական տեսակները հոգեբանական խորհրդատվությունն ու հոգեթերապիան են: Հոգեբանական աջակցության այդ տեսակները միմյանցից տարբերվում են հետևյալով` հոգեբանական խորհրդատվությունն ուղղված է կոնկրետ խնդրի կարգավորմանը, որը այցելուի համար անլուծելի է թվում և հոգեբանի աջակցության կարիք ունի: Հոգեթերապիան ուղղված է մարդու անձնային բնութագրերի փոփոխմանը, բնավորության այն գծերի կամ հատկությունների փոփոխմանը, որոնք այցելուն անարդյունավետ է համարում, և որոնք խանգարում են իրեն հարմարավետ զգալ:

Հոգեբանական խորհրդատվության նպատակը այցելուին խնդրահարույց իրավիճակից հանելն է, որից ինքնուրույն նա դժվարանում է դուրս գալ: Դա կարող է տարիքային կամ անձնային ճգնաժամ լինել, միջանձնային կոնֆլիկտներ, ընտանեկան դժվարություններ կամ մասնագիտական կողմնորոշման դժվարություններ: Խորհրդատվության ընթացքում հնարավոր է պարզաբանել ստեղծված բարդ իրավիճակի պատճառը, ուսումնասիրել դրա զարգացման հավանական տարբերակները, որից հետո այցելուն հոգեբանի հետ միասնական ուժերով կարող է  գտնել խնդրի  լուծման լավագույն տարբերակը:

Հաճախ այցելուն կարծում է, որ հոգեբանը, լսելով վերջինիս, միանգամից «ախտորոշում կդնի» և խնդրի հաղթահարման վերաբերյալ խորհուրդներ կտա: Իրականում հոգեբանը խորհուրդներ չի տալիս: Նա օգնում է քանդել սեփական կարծրատիպերը, որոշ բաներ խոստովանել ինքն իրեն, խնդրի լուծման պատասխանատվությունը վերցնել իր վրա և ճիշտ, օպտիմալ ձևով վերլուծել սեփական վարքը:

Խնդրի լուծման համար անհրաժեշտ է վերլուծել տվյալ խնդիրը, գտնել դրա առաջացման պատճառները, պարզել` նմանատիպ երևույթ արդեն տեղի՞ է ունեցել այցելուի հետ, թե՞ նա առաջին անգամ է բախվում նմանատիպ իրավիճակի, լուծման ի՞նչ միջոցներ է արդեն փորձել և ինչու՞ դրանք նրան չեն օգնել: Դրանից հետո այցելուն խորհրդատուի հետ անցնում է խնդրի լուծման որոնմանը: Առաջին այցելության ընթացքում քննարկվում է հոգեբանական խորհրդատվության անցկացման ձևը, այցելության տևողությունը, հաճախականությունը, թե որքան են շարունակվելու հանդիպումները և այլն:

Հոգեբանական խորհրդատվությունը սովորաբար ենթադրում է մոտավորապես տասից տասնհինգ հանդիպում: Հանդիպումների հաճախականությունը կարող է տատանվել շաբաթական երկու օրից մինչև ամիսը մեկ անգամ:

Հոգեթերապիան ավելի երկարատև հոգեբանական աշխատանք է, որի հիմքում ընկած է այցելուի` իր կյանքը փոխելու ցանկությունը, ավելի ներդաշնակ մարդ դառնալու, շրջապատի հետ ավելի արդյունավետ փոխհարաբերվելու ցանկությունը: Հոգեթերապիայի ընթացքում մարդ սովորում է ավելի լավ ճանաչել ինքն իրեն, չխառնվել սեփական մտքերի ու ցակությունների մեջ, ավելի  վստահել  ինքն իրեն:

Հոգեթերապիայի իրական նպատակներն են` օգնել այցելուին ձերբազատվել հուզական սթրեսից, ընդլայնել ընտրության նրա հնարավորությունները, վարքային ռազմավարությունները և կարևորը` օգնել նրան վերականգնել խնդիրները ինքնուրույն հաղթահարելու ընդունակությունը:

Հոգեթերապիան օգտակար է դեպրեսիա, վախեր, տագնապներ, անքնություն, նյարդային խանգարումներ ունեցող, ինչպես նաև դժբախտություն, ծանր վիշտ ապրող մարդկանց:

Եթե դուք ցանկանում եք արագ և հնարավորինս արդյունավետ հաղթահարել Ձեր խնդիրները, ապա նկատի ունեցեք, որ դա կախված է ոչ միայն հաջող ընտրված մասնագետից, այլև նրանից, թե որքան ինքներդ ակտիվ կմասնակցեք այդ գործընթացին` վերցնելով պատասխանատվությունը Ձեր ձեռքը: 

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ